میراث تمدن اشور

در یکی از روزهای گرم سال 1808میلادی کنسول انگلیس در عراق برای شکار به نواحی شهر موصل رفته بود. در یکی از روستاهایی که سر راه اوبود توقف کرد وزنانی را مشاهده کرد که در حال پخت نان محلی بودند . تنوری که انها استفاده میکردند نظر کونسول را جلب کرد. او متوجه شد اجرهایی که از انها تنور درست شده قدیمی هستند وعلائمی بر کهن بودن اجرها یافت.از زنان خواست مکانی که از ان این اجرها را اوردند به او نشان دهند.
هنگامی که به محل مورد نظر رسید توانست تمدن بزرگ اشور که گمان می شد وجود نداشته
باشد وهمانند اتلانتیس به معما تبدیل شده بود را کشف کند.
این کشف عظیم به سرعت میان باستان شناسان وموزه داران پخش شد. بلافاصله موزه بریطانیا باستان شناس معرف (هنری لایارد ) و دستیارش (هرمز رسام) را برای حفاری ومطالعه این تمدن گم شده فرستاد.(1).
هنری لایارد در اولین حفاری خود توانست 71اتاق ,سالن وهمچنین مهمترین اثر از ان دوره, کتابخانه قصر پادشاه اشوری (اشوربنیپال) را کشف کند.
اين آرشيو يا كتابخانه سلطنتي پس از مرگ وي، زماني كه كلداني‌ها و مادها در 612 ق.م. نينوا را ويران ساختند، در زير ديوارهاي قصر او مدفون شد
کتابخانه قصر داری بیش از 25000لوح سنگی وگلی است که شامل داستانها, اطلاعات علمی و وقایع جنگی در بین النهرین است.(2)
اشوربنیپال مهمترین پادشاه اشور ویکی از بنام ترین شاهان دنیای باستان است وحدود 100 سال قبل از کورش میزیسته.
قصد آشوربانيپال بنا به اظهار خود او اين بود كه ادبيات بابلي را از خطر فراموشي محفوظ نگاه دارد، هر چند تعداد اندكي از اين الواح را مي‌توان ادبي به‌شمار آورد و بيشتر گزارش‌هاي رسمي و رصدهاي نجومي كه به‌منظور استخراج احكام نجومي و طالع‌بيني صورت گرفته، به‌علاوه دستورها، نسخه‌هاي پزشكي، سحر و تعويذ، سرودها، وردهاي ديني، و سلسله نسب شاهان و خدايان را شامل مي‌شود. در ميان اين مجموعه، داستان‌هاي مربوط به آفرينش وجود دارد، مانند حماسه معروف گيلگَمِش و داستان سيل عظيم كه به داستان كشتي نوح شباهت دارد واژه‌نامه‌ها و صرف و نحو نيز ديده مي‌شود. اختلاف ميان زبان‌هاي سومري و بابلي در دوره‌هاي متأخر به اندازه‌اي بوده كه دانشمندان و كاهنان جوان بايستي به كمك اين كتاب‌ها لغات قديمي و نوشته‌هاي ديني سومري را بخوانند. به‌همين علت در حدود يك چهارم متن‌هاي كتابخانه نينوا، واژه‌نامه‌هاي بابلي و سومري و آشوري و كتاب‌هاي مربوط به صرف و نحو زبان‌هاست .(3)

یکی از الواح یافت شده

اين لوح‌هاي گلي اكنون در موزه بريتانيا نگهداري مي‌شوند ).
آشوربانيپال در نامه‌اي به يكي از صاحب‌منصبان بابل چنين دستور داده است: «((در پي يافتن ‌نوشته‌هاي ارزشمندي باشيد كه در بلاد آشور نسخه‌اي از آن وجود ندارد و آنها را براي من بفرستيد. هم‌اكنون درباره تو نامه‌اي به رئيس معبد و شهربان بورسيبا نوشته‌ام؛ و تو اي شادان! اينك بايد گل‌نوشته‌ها را در مقّر خود به‌گونه‌اي حفظ كني كه هيچ كس جسارت سرقت آن را نيابد و هر كجا گل‌نوشته يا متني آييني يافتي كه در خور كاخ من است آن را گرفته به اين جا بفرست»)) وي به منشيان بي‌شمار خود فرمان داده بود تا آنچه از ادبيات بابلي و سومري بر جاي مانده، گردآورند و از آنها نسخه بردارند.
در لوحی چنین میگوید:
من شوش را فتح کردم. به قصرهایشان وارد شدم و گنج هایشان را که پر از طلا، نقره و وسایل مختلف بود گشودم. گنجهای سومر، اکده و بابل که پادشاهان پیشین ایلام به دست آورده بودند را گشودم. شیپورهای مسی براقش را در هم کوبیدم و خرد کردم. من زیگورات (زیارتگاه) شوش را ویران کردم. زیارتگاههای ایلام را به نابودی کشاندم. مقبره های پادشاهان جدید و قدیم ایشان را ویران ساختم. آنها را در برابر آفتاب گذاشتم و استخوانهایشان را به سرزمین آشور بردم. من ایالتهای ایلام را ویران ساختم و بر زمین شان نمک پراکندم.(4)
.
در لوح دیگر چنین می گوید :

«من به خدا و انسان و به مرده وبه زنده نیکی کردم. چرا بیماری وبد بختی بر من چیره شد؟
من از فرو نشاندن اتش فتنه در کشور وپایان دادن به کشمکشهای خانودگی ناتوانم,دسیسه ها و افتضاحات پیوسته بر من فشار وارد می اورد و مایه پریشانی من شده است. بیماری جان وتن وپشت مرا دوتا کرده که از شدت بد بختی فریادمیزنم.روزهای خود را پایان میرسانم,در روز خدای شهر و روز جشن من خود را بد بخت و بیچاره حس میکنم. مرگ چنگال خویش را در من فرو اورده ومن را از پای در می اورد. روز و شب از بخت خود مینالم وزاری میکنم و درد میکشم. ای خدای من ,بر انسان رحمت کن وچنان بخواه که اگر بی دین هم باشد نور تو را ببیند

کتیبه حک شده بر روی قبر اشور بنیپال:
چون نیک می دانی که برای مردن زاده شده ای, داد دل بستان و در جشنها خوش باش. در ان هنگام که بمیری دیگر هیچ خوشی نداری .چنین است حال من, که روزی بر نینوای عظیم فرمان می راندم و اکنون جز مشتی خاک نیستم . با وجود این: انچه که در زندگی مایه لعنت تو بود از من است.(5)
در لوحی دیگر می گوید:
«تمام حکمت و اندرزها را از حکیم (ادابا) اموختم واز انها بهره بردم. و اموختم راز نوشتن اعداد را . اسمان مرا به نور معرفت اگاه کرد.در مجالس دانشمندان به مناقشه پرداختم ودر درمان بیماری کبد مشارکت ورزیدم.میتوانم تمام معماها را پاسخ دهم.سخترین اعداد و نوشته های سومری و أکادی را میتوانم بخوانم و در سنگ تراشی به سبک قدیم(قبل از طوفان) بسیار ورزیده شدم.»(6)

آشور بانيپال را بايد به حق كتابدار پادشاه باستاني تاريخ تمدن ناميد. در تاريخ كتابخانه براي نخستين بار در كتابخانه نينوا به فهرست بر مي‌‌خوريم. لوحه‌ها با نظمي منطقي بر حسب مو ضوع يا نوع مرتب شده و هر يك نشانه شناسايي داشت و سياهه محتوا هر اتاقك يا حجره كه بر سر در آن كنده كاري شده بود در فهرست نيز مندرج بود. كتابخانه آشور بانيپال در نينوا تصوير كم و بيش كاملي از رشد و پيشرفت نگارش و شكل و شيوه نگهداري ميراث انساني در فرهنگ سومري، بابلي و آشوري را طي ادوار آغاز تاريخ در اختيار مي‌‌گذارد.

تصویر اشورباتیپال در حال شکار شیر ها تصویر اشور بانی پال در حال شکار شیرها

محل نگهداری :موزه بریتانیا

——————————————————————————————–

(1) : توما شمانی .برنده جایزه کالنکا از یونسکو
(2): در پویه تاریخ.نوشته استیچویچ الکساندر
(3): تاریخ تمدن.ج1/مشرق زمین
کتاب “ایران لوک پیر” (4):
(5): تاریخ تمدن.ج1/ مشرق زمین
توما شمانی

Advertisements

9 پاسخ به “میراث تمدن اشور

  1. متاسفانه تبلیغ بیش از اندازه در مورد هخامنشیان باعث شده که اطلاعات مردم ایران از تمدنهای دیگر بسیار ضعیف باشه. مرسی از اطلاع رسانی شما

  2. جالب اینجاست همه برای ضعف های که داریم همیشه دنبال یه نیروی بیرونی می گردیم برای توجیه اشتباهاتی که داریم و در مورد شکست ساسانیان هم همین اشکال وجود دارد.

  3. در کتاب پهلوی «بندهش» چنین گزارش می‌شود که اورمزد از یافتن موجودی دیگر برای انجام زایمان ناتوان بود و از روی ناچاری زن را برای این کار انتخاب کرد. زنی که حتی خداوند را نیز می‌رنجاند و از تبار «جِـهی» (روسپی/ دختر اهریمن) است. به این ترتیب زنان نمی‌توانسته‌ اند همانند مردان راهی به سرای اهورامزدا داشته باشند (بندهش، مهرداد بهار، بخش نهم، در باره چگونگی زنان).
    .
    چشم در راه هم… [گل]

  4. نوشته جالب و پر هیجانی بود . 25000هزار لوح و کتیبه چیز کمی نیست .
    اون قسمت که اشوربانیپال ماجرای فتح شوش رو شرح می ده خیلی جذاب هست .
    معلومات و اطلاعات با ارزشی دارید . باز هم بهتون سر میزنم .

  5. سلام بر شما
    وبلاگ پر محتوایی دارین، بسیار زیباست.
    با مطلب جدید به روز هستم لطفا تشریف بیارید
    در پناه مهربانترین شاد باشی

  6. به نام خداوند جان و خرد
    سلام
    دوست عزیز خیلی وب پر محتوایی دارید.با افتخار لینکتون می کنم تا بتونم به راحتی از مطالبتون استفاده کنم.
    با تشکر

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s